Έτσι αλλάζει το προσφυγικό σκηνικό στο Αιγαίο

Με απόλυτη σαφήνεια περιέγραψε την αλλαγή του σκηνικού των προσφυγικών ροών στο Αιγαίο ο υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Πάνος Καμμένος, τόσο με την συνέντευξη Τύπου το πρωί της Τρίτης, 16 Φεβρουαρίου 2016, στο Υπουργείο, όσο και με τις ανάλογες δηλώσεις του – την ίδια μέρα – κατά την επίσκεψή του στο hot spot της Χίου, στο Χαλκειός.

Άλλωστε, τις τελευταίες ημέρες εν τοις πράγμασι φαίνεται ότι έχει επέλθει αλλαγή σκηνικού, με τις προσφυγικές ροές να έχουν σχεδόν μηδενισθεί τόσο στην Λέσβο, όσο και στη Χίο, παρόλο που οι καιρικές συνθήκες είναι καλές.

Το αποτέλεσμα είναι ειδικά το hot spot  της Χίου, που έχει τεθεί σε κανονική λειτουργία από το περασμένο Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2016, ουσιαστικά να παραμένει άδειο από πρόσφυγες και μετανάστες!

Δύο φράγματα στο Αιγαίο

Χωρίς να έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες του σχεδίου, αυτή τη στιγμή – σε εφαρμογή των ευρωπαϊκών αποφάσεων, καθώς και των συμφωνιών με την Τουρκία – φαίνεται ότι λειτουργούν δύο φράγματα ανακοπής των προσφυγικών ροών από την γείτονα προς την χώρα μας:

Το πρώτο αφορά τις αναχωρήσεις από την Τουρκία, όπου φαίνεται ότι κάτι έχει αλλάξει, αρχής γενομένης από τις πρόσφατες εφόδους της αστυνομίας σε εργαστήρια κατασκευής σωσιβίων και λέμβων, καθώς και τον πιθανολογούμενο έλεγχο στα παράλια, σε σημεία αναχώρησης προσφύγων και μεταναστών.

Το δεύτερο έχει να κάνει με τις περιπολίες των νατοϊκών δυνάμεων, οι οποίες θεωρητικά λειτουργούν αποτρεπτικά στις αναχωρήσεις προσφύγων και μεταναστών από την Τουρκία, επιτηρώντας την τουρκική ακτοφυλακή. Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο ποια θα είναι η στάση τους σε περιστατικά διάσωσης στο Αιγαίο, είτε στα τουρκικά, είτε στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Αν, δηλαδή, θα αναλαμβάνουν την μεταφορά των προσφύγων στην Τουρκία ή θα καλούν προς τούτο την τουρκική ή την ελληνική ακτοφυλακή.

Σαφής στις δηλώσεις του ο Πάνος Καμμένος

Σε ό,τι αφορά τον ρόλο των νατοϊκών δυνάμεων ο υπουργός Εθνικής Άμ,υνας ήταν απολύτως σαφής. Στην συνέντευξη Τύποου, το πρωί της Τρίτης, στο Υπουργείο, δήλωσε επί λέξει τα ακόλουθα:

«Το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να κάνει συλλήψεις, ούτε πολεμικό έργο. Θα έχει καθαρά το έργο της επιτήρησης, της προειδοποίησης της τουρκικής ακτοφυλακής, προκειμένου να σταματούν οι ροές πριν τον απόπλου των πλοίων. Είναι σημαντικό για εμάς ότι τα άτομα τα οποία θα διασώζονται θα οδηγούνται στην Τουρκία σε προγραμματισμένους χώρους φιλοξενίας υπό την εποπτεία όλων των διεθνών οργανισμών. Και βεβαίως, αυτό δεν σημαίνει ότι στην Ελλάδα δεν θα υπάρχει κάποιος αριθμός προσφύγων που μπορεί η Ελλάδα να αντέξει, τους οποίους θα φιλοξενούμε σε συνθήκες που προβλέπονται από τους κανόνες ανθρωπιάς, αλλά και από τις διεθνείς συμφωνίες».

Σαφέστερες ήταν οι δηλώσεις του κ. Καμμένου, κατά την επίσκεψή του – το απόγευμα της Τρίτης – στο hot spot της Χίου, όπου είπε επί λέξει τα ακόλουθα:

«Η φύλαξη των συνόρων είναι ευθύνη αποκλειστικά των ενόπλων δυνάμεων. Δεν φυλάει σύνορα το ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ είναι εδώ με συγκεκριμένη αποστολή. Η αποστολή είναι η επιτήρηση, η παρακολούθηση και η εφαρμογή της συνθήκης, που λέει ότι όποιος διασώζεται στα χωρικά ύδατα, είτε της Ελλάδας, είτε της Τουρκίας, έχοντας ξεκινήσει από την Τουρκία, θα επιστρέφει πίσω στην Τουρκία.

Είναι μία συμφωνία που δεν επηρεάζει την εθνική κυριαρχία της χώρας. Είναι ξεκάθαρο ότι οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις υπό τη σκέπη του ΝΑΤΟ ή χωρίς έχουν την ευθύνη του ελληνικού εναέριου χώρου και των εθνικών υδάτων.

Η Τουρκία θα επιχειρεί μόνο εντός του δικού της εναέριου χώρου και των δικών της εθνικών υδάτων και οι υπόλοιπες χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. θα βοηθούν στη τήρηση της συμφωνίας με την παρουσία των πλοίων τους. Θέλω να θυμίσω ότι τα σύνορα της Ευρώπης είναι τα σύνορα της Ελλάδας. Οποιεσδήποτε άλλες συζητήσεις δεν ωφελούν σε τίποτα και δεν αφορούν την Ελλάδα».

Όσοι ξεφεύγουν και ο ρόλος του Λιμενικού

Είναι προφανές ότι όσοι πρόσφυγες και μετανάστες ξεφεύγουν από την επιτήρηση και τον έλεγχο και καταφέρνουν και φτάνουν στις ακτές των ελληνικών νησιών θα οδηγούνται με την συνήθη διαδικασία στα κατά τόπους hot spot, για καταγραφή και ταυτοποίηση. Εν συνεχεία θα αφήνονται ελεύθεροι προς αναχώρηση για τον Πειραιά ή άλλα λιμάνια της χώρας, τουλάχιστον στην παρούσα φάση και έως ότου τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο επαναπροώθησης και επανεισδοχής όσων δεν προέρχονται από εμπόλεμες ζώνες και δεν μπορούν να τύχουν ασύλου.

Στον μικρό κατά συνέπεια αυτόν αριθμό προσφύγων και μεταναστών αναφέρθηκε ο υπουργός Άμυνας, τονίζοντας ότι « θα φιλοξενούμε σε συνθήκες που προβλέπονται από τους κανόνες ανθρωπιάς, αλλά και από τις διεθνείς συμφωνίες».

Ερωτηματικό υπάρχει με τις διασώσεις που θα γίνονται από το Λιμενικό, στα ελληνικά χωρικά ύδατα και πιο συγκεκριμένα στα ανοικτά του Αιγαίου. Αν δηλαδή, αυτοί θα οδηγούνται στα ελληνικά νησιά ή θα παραδίδονται απευθείας στις νατοϊκές δυνάμεις, προκειμένου να οδηγούνται εκ νέου στην Τουρκία.

Όταν ο κ. Καμμένος είπε για διασώσεις στα ελληνικά χωρικά ύδατα και επιστροφή των διασωθέντων στην Τουρκία, είναι σαφές τι θα γίνεται. Απλά, δεν έχει ακόμα διευκρινισθεί ο τρόπος εφαρμογής των συμπεφωνημένων και απομένει να φανεί στην πράξη κατά το προσεχές διάστημα.

Η επίσκεψη στο hot spot της Χίου

Έστω και αργά το απόγευμα κατάφερε να δώσει το παρών στη Χίο ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, προκειμένου να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τα αποτελέσματα της λειτουργίας του hot spot στο νησί.

Φανερά ικανοποιημένος από την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα των συνεργείων ο κ. Καμμένος ξεναγήθηκε στον χώρο, συνομίλησε με πρόσφυγες και εθελοντές και ενημερώθηκε για τις λειτουργίες από την αστυνομία και τον στρατό που εκπροσωπήθηκαν στο ανώτερο για το νησί μας επίπεδο.

Σε δηλώσεις του εξήρε τον ρόλο του στρατού στην ολοκλήρωση των εργασιών, καθώς και το ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, για την συνεργασία της, ενώ δεν παρέλειψε να στείλει μήνυμα στη Τουρκία ότι πλέον ήρθε η ώρα να εκπληρώσει τους όρους της συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ανακόπτοντας τις προσφυγικές ροές.